HET SIKHISME

 

Het Sikhisme werd "gestichtt' door Goeroe NANAK DEV JI(1469-1539).

Na Goeroe Nanak werd diens leer verkondigd door 9 opvolgers (GOEROE = leraar en de SIKHS zijn de leerlingen of volgelingen):

* Goeroe ANGAD (1504-1552) liet de eerste GURUDWARA'S (Sikh-tempels) bouwen.

* Goeroe AMARDAS (1479-1574) liet de fundamenten voor de Gouden Tempel leggen en voerde de LANGAR in (gratis gaarkeuken).

* Goeroe RAM DAS (1534-1581) stichtte de stad Amritsar.

* Goeroe ARJAN DEV (1563-1606) voltooide de bouw van de Gouden Tempel te Amritsar, vervolledigde en introduceerde het heilig boek van de Sikhs, de ADI GRANTHI Hij werd door de Mogols terechtgesteld.

* Zijn zoon, Goeroe HARGOBIND , richtte in het spoor van zijn vader een gevreesd leger op tegen de invallen van de Mogols van Delhi. Hij was de stichter van de AKAL THAKET, de Eeuwige Troon (het paleis met de hoogste religieuze raad).

* Diens zoon, HAR RAI , werd de zevende goeroe. Hij koos de kant van de Mogols, waarna Sikhs en Hindoes 50 jaar lang door Keizer Aurangzeh werden geterroriseerd.

* Hij werd op zijn beurt opgevolgd door zijn zoon, de 5-jarige Goeroe HAR KRISHAN (1656-1664), die reeds 3 jaar later overleed bij een pokken- epidemie.

* Goeroe TEGH BAHADUR (1621-1675) was de jongste zoon van de zesde goeroe, Hargobind. Hij stierf in Delhi de marteldood omdat hij weigerde zich te bekeren tot de Islam.

* De laatste goeroe, GOBIND SINGH (1666-1708), leefde onder de regeringen van de Mogolkeizers Aurarigzeb en diens opvolger Bahadur Shah.

Hij zag zich verplicht zijn Sikhs te beschermen tegen de alsmaar zwaarder wordende repressie van de Mogols. In 1699 richtte hij een leger op, de KHALSA (Strijdbaar Broedergenootschap van devote Sikhs). Van alle volwassen Sikhs werd, en wordt, verwacht dat ze zich initiëerden tot deze Khalsa, en aldus AMRITDHARI werden.

Gobind Singh heeft nog andere verwezenlijkingen op zijn naam: vanuit het gelijkheidsideaal van het Sikhisme en het afwijzen van het kastensysteem van de Hindoes (zie ook verder), bedacht hij alle Sikhs met dezelfde naam: SINGH, oftewel leeuw, voor de mannen en KAUR, oftewel prinses, voor de vrouwen.

Tenslotte vond hij dat aan de leer van de goeroes niets meer veranderd of toegevoegd moest worden en duidde hij het heilige boek der Sikhs, de Adi Granth, aan als zijn enige en eeuwige opvolger. Tot stand gekomen onder de tien goeroes, wordt het boek sedertdien zelf als een levende goeroe vereerd: de GOEROE GRANTH SAHIB .

Het Sikhisme predikt de éénheid van God (monotheïsme) en verzet zich tegen zinloze, bijgelovige rituelen en beeldenverafgoding. Het staat voor gelijkheid van alle mensen, ongeacht afkomst, huidskleur, geslacht of religie, en voor tolerantie ten aanzien van andersdenkenden. Net als de Hindoes geloven de Sikhs in reïncarnatie en zijn ze om die reden ook vegetariërs, hoewel hun verering van dieren, voornamelijk de koe, niet zo ver gaat als die van de Hindoes.

Ook hun respect voor vrouwen is, vanuit de gelijkheidsgedachte, groter. In de praktijk nochtans, is de emancipatie van de vrouw op het platteland zo goed als onbestaand en zijn de vrouwen verre van gelijkwaardig.

Opvallend is dat het Sikhisme zich niet, zoals de meeste godsdiensten, moeit met de gezinsplanning bij haar volgelingen. Alle vormen van anticonceptie worden toegelaten en sexuele betrekkingen hoeven niet gericht te zijn op voortplanting, als ze maar plaatsvinden binnen het huwelijk zelf. Abortus wordt door het Sikhisme wel verboden.

Van alle Sikhs is nog ca. 25 % Amritdhari, geïnitieerd tot de Khalsa. Daarnaast is ongeveer 50 % KESHDARI Sikhs die wel de uiterlijke kenmerken hebben, maar niet gedoopt of gewijd zijn of hun gelofte verbroken hebben.


Nog meer over het Sikhism


Wat het meest opvalt aan de Sikhs is natuurlijk hun uiterlijk; wie kent niet hun tulband, hun lange haren en baard. Dat uiterlijk wordt bepaald door hun godsdienst. Van geïnitieerde of gedoopte Sikhs wordt namelijk verwacht dat ze steeds, in alle omstandigheden (ook bvb. in bed of in bad !) de vijf typische kenmerken van een Sikh dragen, in het Punjabi allen beginnend met een K (de vijf K's)

- KES: lang haar; verbod op het knippen van haar;
- KANGA: de kam die het haar samen houdt;
- KARA: een stalen armband;
- KACHA: een grote soldatenonderbroek;
- KIRPAN: een zwaard, nu vervangen door een klein afgerond dolkje.

Het zijn allen kenmerken uit de periode van de strijd tegen de Mogolkeizers en ze wijzen dan ook op de strijdbaarheid en moed van de Sikhs, en hun inwijding in de KHALSA, het "Strijdbaar Broedergenootschap der Devote Sikhs". Op te merken valt dat de tulband zelf, hoewel vaak om praktische redenen onmisbaar, geen verplicht symbool is van het Sikhisme.

Voorts legt hun godsdienst een zeer strenge gedragscode op (de REHAT MARYADE), die de Sikhs ondermeer voorschrijft

- steeds en in alle omstandigheden de 5 K's te dragen;
- zich te onthouden van alcohol, drugs en tabak;
- monogaam te leven;
- lacto-vegetarisch te eten;
- zich ten dienste te stellen van de samenleving;
- hun brood te verdienen met eerlijke arbeid; geen enkele arbeid is minderwaardig (i.t.t. de positie van de kastelozen bij de Hindoes);
- voor zonsopgang het ochtendgebed (ca. 100 min.) en voor zonsondergang het avondgebed te reciteren.

Vandaar hun eigenschappen waarmee we inmiddels vertrouwd zijn geraakt: hun harde werk en groot aanpassingsvermogen aan moeilijke situaties; hun openheid, gastvrijheid en hulpvaardigheid, ook ten aanzien van mensen uit andere culturen en godsdiensten; hun toewijding tot hun geloof, de leef- en eetgewoontes die daarmee gepaard gaan; hun eerlijkheid en betrouwbaarheid; hun tolerante houding tegenover en respect voor andere godsdiensten, waardoor sommigen zelfs de stap wagen een huwelijk aan te gaan met een partner die niet-Sikh is.

Natuurlijk zien we ook heel wat Sikhs zonder tulband, lange haren en de overige kenmerken; die het niet zo nauw nemen met oude gebruiken, maar daarom niet minder gelovig zijn (niet alle Rooms-katholieken wonen ook elke week een eucharistieviering bij).

Vooral Sikh-jongeren hebben, meestal onder Westerse invloed, hun levensstijl grondig aangepast, de schaar in hun haren gezet, en meer conventionele kleren aangetrokken.

Ze worden aangeduid met de naam SAHADJDHARIS ("zij die twijfelen").

BACK/TERUG


(met dank aan Arseen De Kesel)